Prawidłowe ciśnienie w oponach wpływa na bezpieczeństwo, drogę hamowania, zużycie paliwa i trwałość ogumienia. Wystarczy kilka minut i sprawny manometr, żeby sprawdzić je poprawnie. Wyjaśniamy, jak to zrobić i jak dopasować ciśnienie do obciążenia auta.
Kiedy mierzyć ciśnienie
Najlepiej mierzyć je na zimnych oponach, czyli przed jazdą albo po przejechaniu najwyżej kilku kilometrów. Podczas jazdy opony się nagrzewają, a powietrze w nich rozszerza się i ciśnienie rośnie. Pomiar na rozgrzanych oponach pokaże więc zawyżony wynik.
Jeśli sprawdzasz ciśnienie na stacji paliw po dłuższej trasie, wynik będzie wyższy niż na zimno. Nie wypuszczaj wtedy powietrza, bo po ostygnięciu opony okażą się niedopompowane. Lepiej wrócić do pomiaru po kilku godzinach postoju albo dopompować zimne opony w domu.
Ciśnienie warto kontrolować mniej więcej raz w miesiącu oraz przed dłuższą podróżą. Opony tracą powietrze stopniowo, nawet gdy nie ma w nich żadnej usterki. Dodatkowo ciśnienie zmienia się wraz z temperaturą otoczenia. Przy wyraźnym ochłodzeniu lub ociepleniu pomiar jest szczególnie potrzebny.
Skąd wziąć właściwe wartości
Prawidłowe ciśnienie określa producent samochodu, a nie producent opon. Informację znajdziesz w kilku miejscach:
- na naklejce na słupku drzwi kierowcy lub we framudze drzwi,
- na wewnętrznej stronie klapki wlewu paliwa,
- w instrukcji obsługi pojazdu.
Nie sugeruj się liczbą wytłoczoną na boku opony. To maksymalne dopuszczalne ciśnienie dla danej opony, a nie zalecana wartość eksploatacyjna. Jazda z takim ciśnieniem pogorszyłaby komfort i przyczepność.
Tabela producenta zwykle podaje wartości osobno dla przedniej i tylnej osi oraz dla różnych rozmiarów opon. Zwróć uwagę, żeby odczytać wiersz odpowiadający Twoim oponom. Często są też osobne wartości dla jazdy z małym i z dużym obciążeniem.
Jak krok po kroku wykonać pomiar
- Zaparkuj na równym podłożu i poczekaj, aż opony będą zimne.
- Znajdź zalecane wartości dla swojego auta i rozmiaru opon.
- Odkręć kapturek z wentyla i schowaj go w bezpiecznym miejscu.
- Przyłóż końcówkę manometru prosto i dociśnij stanowczo, aż syk ustanie. Odczytaj wynik.
- Jeśli ciśnienie jest za niskie, dopompuj i zmierz ponownie. Jeśli za wysokie, wypuść trochę powietrza i też sprawdź jeszcze raz.
- Zakręć kapturek. Chroni on wentyl przed brudem i wilgocią.
- Powtórz czynności na wszystkich kołach. Nie pomijaj koła zapasowego, jeśli je masz.
Użyj dobrego manometru. Wskazania prostych, tanich przyrządów bywają niedokładne, a manometry na stacjach nie zawsze są regularnie sprawdzane. Dobrze mieć własny miernik i od czasu do czasu porównać go z innym. Jeśli różnice są duże, nie ufaj podejrzanemu przyrządowi.
Czujniki ciśnienia w samochodzie (TPMS) są pomocne, ale traktuj je jako sygnał ostrzegawczy. Nie zastępują ręcznego pomiaru. Po zmianie ciśnienia w wielu autach trzeba też zresetować system według instrukcji.
Ciśnienie przy różnym obciążeniu
Im bardziej obciążony samochód, tym większy nacisk na opony i tym więcej powietrza potrzebują, żeby zachować właściwy kształt i nośność. Dlatego producenci podają zwykle co najmniej dwa zestawy wartości: do codziennej jazdy z kierowcą i niewielkim bagażem oraz do jazdy z pełnym obciążeniem.
W praktyce dobierz ciśnienie do sytuacji:
- Jazda w pojedynkę lub we dwoje, mało bagażu: stosuj podstawowe wartości z naklejki lub instrukcji.
- Pełny skład pasażerów i bagaż na wakacje: ustaw wartości przewidziane dla pełnego obciążenia. Zwykle dotyczy to przede wszystkim tylnej osi, ale zawsze sprawdź tabelę swojego auta.
- Przyczepa, bagażnik dachowy lub rower na haku: poszukaj w instrukcji osobnych zaleceń. Jeśli ich nie ma, skonsultuj się z serwisem lub sprzedawcą opon.
Po powrocie do normalnej jazdy przywróć niższe ciśnienie. Zbyt wysokie ciśnienie na co dzień skraca kontakt opony z jezdnią, pogarsza komfort i może przyspieszyć zużycie środka bieżnika.
Pamiętaj też, że zimą powietrze w oponach kurczy się, więc ciśnienie spada, a latem rośnie. Orientacyjnie zmiana temperatury o kilkanaście stopni może przesunąć ciśnienie o kilka setnych do kilku dziesiątych bara. Dlatego po wyraźnej zmianie pogody zrób kontrolny pomiar. Dokładne zależności dla Twojego auta najlepiej sprawdzić w materiałach producenta.
Najczęstsze błędy i skutki złego ciśnienia
Typowe błędy to pomiar po długiej jeździe, kierowanie się wartością z boku opony, pomijanie koła zapasowego oraz niedokręcone kapturki. Niektórzy też ustawiają jedną wartość dla wszystkich kół, mimo że producent podaje inne dla przedniej i tylnej osi.
Zbyt niskie ciśnienie sprawia, że opona mocniej się nagrzewa i szybciej zużywa na krawędziach bieżnika. Auto gorzej reaguje na kierownicę, a spalanie rośnie. W skrajnych przypadkach grozi to uszkodzeniem opony. Zbyt wysokie ciśnienie zmniejsza przyczepność, pogarsza komfort i wydłuża drogę hamowania na mokrej nawierzchni.
Jeśli ciśnienie w jednej oponie wyraźnie spada szybciej niż w pozostałych, nie dopompowuj jej bez końca. Może to oznaczać przebicie, uszkodzony wentyl lub problem z felgą. Takie koło warto jak najszybciej pokazać w warsztacie.
Regularny, spokojny pomiar na zimnych oponach i dopasowanie ciśnienia do obciążenia to jedna z najtańszych i najskuteczniejszych form dbania o samochód. Zalecane wartości zawsze potwierdzaj w dokumentach swojego pojazdu.
